Başkalarını Küçük Görmekle Kendini Büyük Görmek Aynı Şey Midir?
Kendini büyük görmek öz-değer yanılsaması, başkalarını küçük görmek ise bu yanılsamayı koruyan bir davranıştır; kökenleri farklıdır.
Bu iki kavram birbiriyle çok yakın ilişkili olsa da aynı şey değildir; aralarında hem psikolojik köken hem de odak noktası açısından temel farklar vardır.
Bakış Açısı ve Odak Noktası Kendini büyük görmek (Kibir / Narsisizm): Odak noktası tamamen kişinin kendisidir. Kişi kendi meziyetlerini, zekasını veya başarısını abartır. Kendisini "özel" ve "üstün" hisseder. Başkalarıyla kıyaslama yapmaya ihtiyaç duymadan da tek başına bir büyüklük illüzyonu içinde yaşayabilir. Başkalarını küçük görmek (Aşağılama / Küçümseme): Odak noktası karşı taraftır. Karşıdaki insanın eksiklerine, hatalarına veya durumuna odaklanıp onu yetersiz bulma eylemidir.
Temel Farklar Gereksinim: Kendini büyük gören biri, her zaman başkalarını aktif olarak küçümsemek zorunda hissetmeyebilir; sadece kendi mükemmelliğine inanır. Ancak başkalarını küçük gören biri, bunu genellikle kendi yetersizlik duygusunu bastırmak ve kendini yukarıda hissetmek için bir araç olarak kullanır.
Savunma Mekanizması: Başkalarını küçük görmek, genellikle örtülü bir özgüvensizlik ve aşağılık kompleksinin (adlerian psikoloji) dışa vurumudur. İnsan kendisini yukarı çıkaramadığında, etrafındakileri aşağı çekerek göreceli bir üstünlük kurmaya çalışır.
Duygusal Durum: Kendini büyük görmek hayranlık ve övgü beklentisiyle beslenirken; başkalarını küçük görmek nefret, öfke, kıskançlık veya empati yoksunluğu ile beslenir.
Özetle; kendini büyük görmek bir "öz-değer illüzyonu" iken, başkalarını küçük görmek bu illüzyonu korumak için başvurulan bir "davranış biçimidir." İkisi sıklıkla birleşerek tek bir kişide belirse de kökenleri ve işleyişleri farklıdır.
Kaynakça
- Festinger, L. (1954). "A theory of social comparison processes." Human Relations
- Wills, T. A. (1981). "Downward comparison principles in social psychology." Psychological Bulletin.
- Adler, A. (1927). "Understanding Human Nature." Greenberg Publisher.
- American Psychiatric Association (2013). "Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders" (DSM-5)
- Tesser, A. (1988). "Toward a self-evaluation maintenance model of social behavior." Advances in Experimental Social Psychology
Kaynaklar temsilîdir; yayımlanan yazılarda her madde DOI bağlantısıyla birlikte verilir.
Yorumlar (0)
İsimler gizlilik için kısaltılırYorum yazmak için telefonunuzla hızlı bir doğrulama yapın — adınız kısaltılarak görünür.
İlk yorumu siz yazın.
Yorumlar okuyucuların kişisel görüşleridir; psikolog.net'in görüşü değildir ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Zor bir dönemden geçiyorsanız 112 · ALO 183. Kurallara aykırı yorumlar kaldırılır.